Energiebesparing in de utiliteitsbouw

24.07.2017

Vanuit het Rijk zijn verschillende sets aan regels en instrumenten voor energiebesparing in utiliteitsgebouwen van kracht. In het kader van de Omgevingswet is door de ministeries van Infrastructuur en Milieu, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Economische Zaken overeengekomen dat deze regels en instrumenten zoveel mogelijk op elkaar afgestemd worden.

Om deze afstemming mogelijk te maken, heeft het EIB een verkennende inventarisatie gemaakt van afstemmingsmogelijkheden in geldende en voorziene regelgeving voor gebouwgebonden energiebesparende maatregelen in de Nederlandse utiliteitsbouw. In het rapport komen onder andere de verscheidenheid aan actoren, de overlap tussen regelgevingen en de verschillende meeteenheden van energiebesparing aan de orde. De rapportage dient als input voor nadere analyse door de ministeries.

Van het rapport is een PDF beschikbaar.

Inlichtingen bij:
Jelger Arnoldussen
020-205 1617
jarnoldussen@eib.nl

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2017

26.01.2017

De bouw maakt sinds 2015 een krachtige productiegroei door en is nu de snelst groeiende sector van de Nederlandse economie. Met name de woningbouw heeft zich spectaculair ontwikkeld met enkele tientallen procenten groei. Kan de sterke groei van de woningbouw in de komende jaren worden vastgehouden? De stevige onderliggende woningvraag wijst in deze richting, maar hoe zit het met de beschikbaarheid van voldoende bouwlocaties en kunnen restricties op de arbeidsmarkt de groei vertragen? Vertaalt de economische groei en toenemende dynamiek op de vastgoedmarkt zich in een sterkere groei van de utiliteitsbouw of zorgt de nog altijd hoge leegstand voor een rem op de groei?

Ook voor de infrasector liggen er grote uitdagingen. Wat zijn de gevolgen van de toenemende aandacht voor bereikbaarheid voor de investeringen in wegen en railinfrastructuur? En wat betekenen de opgaven op het gebied van waterveiligheid voor de inframarkt?

De bouwwerkgelegenheid neemt sinds 2015 ook weer toe. We zien een groeiend arbeidsvolume bij zelfstandigen en uitzendkrachten, maar de werkgelegenheid van werknemers blijft tot nu toe hier bij achter. Zal 2017 een kentering laten zien en durven bouwbedrijven weer op grotere schaal werknemers in vaste dienst aan te nemen? Wat zijn nu de vooruitzichten voor de totale werkgelegenheid in de komende jaren en om wat voor soort banen gaat het?

Deze vragen staan centraal in de ‘Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2017’.

Gedrukte publicatie: €15,00

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Verplicht energielabel voor kantoren

28.11.2016

Verplicht energielabel C voor kantoren leidt tot 25% minder energiegebruik in 2023

Een verplicht energielabel C voor kantoren per 2023 leidt tot een besparing van het gebouwgebonden energiegebruik van 8,6 petajoule (PJ) in dat jaar. Afgezet tegen een verwacht energiegebruik in 2023 van 35,3 PJ in de kantorenmarkt zonder de maatregel, levert een verplichtstelling van een energielabel C een energiebesparing op in de kantorenmarkt van bijna 25%. De verplichtstelling levert daarmee een substantiële bijdrage aan de energiebesparingsdoelstellingen uit het energieakkoord. De verplichtstelling brengt een investeringsopgave van ongeveer € 860 miljoen met zich mee. Gezien de installatietechnische aard van de maatregelen die genomen moeten worden om energielabel C te bereiken, blijft de overlast voor ondernemers en eigenaren veelal beperkt.

Dit concluderen het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) en Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) in de zojuist verschenen studie “Verplicht energielabel voor kantoren” in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Van het rapport is een PDF beschikbaar.

Inlichtingen bij:
Jelger Arnoldussen
020-205 1600
jarnoldussen@eib.nl

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2016

27.01.2016

De bouwsector heeft in 2015 een krachtige groei doorgemaakt. De woningbouw vormde de motor van het herstel, waarbij de investeringen spectaculair zijn toegenomen. Hoe lang kan de woningbouw dit hoge groeitempo echter nog vasthouden en zet het herstel op de woningmarkt geleidelijk ook door in meer landelijke gebieden of concentreert de groei zich vooral in sterke steden?

Hoe staat het met de transformatie van leegstaand vastgoed en welke implicaties heeft dit voor de bouwactiviteiten in kantoren en winkels in de komende jaren? En, zijn de vooruitzichten voor de infrasector inmiddels verbeterd nu de economie meer op gang komt en de grondbedrijven financieel herstel realiseren?

In het licht van de hoge productiegroei is de werkgelegenheidsontwikkeling tot nu toe tegenvallend geweest. Heeft dit te maken met registratie-effecten bij zelfstandigen of is de productiviteitsontwikkeling krachtiger dan gedacht? Wat zijn nu de vooruitzichten voor de werkgelegenheid in de komende jaren en om wat voor soort banen gaat het?

Deze vragen staan centraal in de ‘Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2016’.

Van het rapport zijn een gedrukte publicatie en een PDF beschikbaar.

Gedrukte publicatie: €15,00

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Investeren in Nederland

12.06.2015

Welke ontwikkelingen kunnen zich voltrekken rond de bouw en de gebouwde omgeving in Nederland in de komende decennia? Zijn er nog belangrijke groeimarkten aan te wijzen waar substantiële uitbreidingsinvesteringen aan de orde zijn? Waar dreigt leegstand en hoe zit het met de vervanging van gebouwen en infrastructuur? In hoeverre gaan regionale ontwikkelingen in ons land daarbij uiteen lopen? Hoe komen we de crisis uit richting nieuwe lange termijnpaden? Welke beleidsimplicaties volgen hieruit voor de ruimtelijke ordening, voor de transformatie van bestaande gebouwen en transities van gebieden? En, hoe zit het met vraagstukken rond wonen en zorg, duurzaamheid en de betaalbaarheid van het wonen?

Dit zijn slechts enkele van de vragen die in de studie ‘Investeren in Nederland’ aan bod komen. Investeren in Nederland is een scenariostudie die zich richt op de periode 2010-2040 en schetst kwantitatieve beelden voor de steekjaren 2020, 2030, 2040. Afgelopen twee jaar heeft het Economisch Instituut voor de Bouw met steun van Aedes, Bouwend Nederland en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gewerkt aan de scenariostudie ‘Investeren in Nederland’.

Van het rapport zijn een gedrukte publicatie en een PDF beschikbaar.

Gedrukte publicatie: €75,00

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Beleggen in zorgvastgoed

09.04.2015

De omstandigheden om in zorgvastgoed te beleggen verbeteren en zorgvastgoed kan uitgroeien tot een volwaardige categorie in de portefeuilles van institutionele beleggers. Dit blijkt uit onderzoek door EIB en MSCI in opdracht van IVBN. In het onderzoek is de markt voor zorgvastgoed afgebakend en verder verkend. Hieruit volgt dat de markt voldoende massa heeft, maar dat veel bestaand zorgvastgoed (nog) onaantrekkelijk is om in te beleggen. Institutioneel zijn de omstandigheden recent verbeterd, en bovendien is het gebruikersperspectief, gegeven de vergrijzing, aantrekkelijk. Deze ontwikkelingen zorgen er mede voor dat er voor Nederland zelf nog geen betrouwbare (rendements)reeks van voldoende lengte voor ALM studies is. Ervaringen uit het buitenland wijzen voor zorgvastgoed desalniettemin in de richting van relatief weinig marktrisico en stabiele rendementen. Tot slot geeft de studie enkele aanbevelingen.

Van het rapport zijn een gedrukte publicatie en een PDF beschikbaar.

Gedrukte publicatie: €15,00

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2015

29.01.2015

In 2014 heeft de bouwproductie zich gestabiliseerd. De meeste onderdelen van de bouw lieten een lichte groei zien, alleen de woningbouwproductie is verder teruggelopen. De condities op de woningmarkt zijn inmiddels sterk verbeterd.
Dit wijst op herstel in de nabije toekomst. Hoe dynamisch zal het herstel van de woningbouw in 2015 en de jaren daarna zijn? Gooien de recente ontwikkelingen rond de Nibud-normen en aangescherpte leenregels roet in het eten? En blijft de uitbreiding van de woningvoorraad nog steeds achter bij de huishoudensgroei?
Kan de utiliteitsbouw de komende jaren groei realiseren, ondanks onderbenutting en leegstand in delen van de marktsector? En in welke mate profiteert de grond-, water- en wegenbouw van de groei in de nieuwbouw van woningen, economisch herstel en toenemende investeringen in waterveiligheid?
In de afgelopen jaren is de werkgelegenheid in de bouw sterk gedaald. Sinds 2009 zijn bij de werknemers 85.000 arbeidsjaren verloren gegaan. Wordt de neergaande lijn op de bouwarbeidsmarkt in 2015 eindelijk omgebogen? En wat is het perspectief voor de tijdens de crisis werkloos geraakte bouwwerknemers?

Deze vragen staan centraal in de ‘Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2015’.

Van het rapport zijn een gedrukte publicatie en een PDF beschikbaar.

Gedrukte publicatie: €15,00

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Regionale afstemming van werklocaties in Noord-Brabant

12.12.2014

De provincie Noord-Brabant maakt in het Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO) met de Brabantse regio’s afspraken over de ruimtelijke ontwikkeling. Ten behoeve van deze afspraken heeft het EIB ramingen voor de werkgelegenheid en de kantorenmarkt opgesteld. De regionale afstemming moet leiden tot een evenwichtige verhouding tussen vraag en aanbod op de kantorenmarkt.

Raming werkgelegenheid
De bijdrage van het EIB bestaat uit het opstellen van regionale werkgelegenheidsprognoses voor de jaren 2020, 2030 en 2040. De werkgelegenheidsprognoses zijn gebruikt voor de prognoses voor de kantorenmarkt en bedrijventerreinen. De raming van de vraag naar bedrijventerreinen is gedaan door Bureau Buiten.

Raming werkgelegenheid provincie Noord-Brabant

Regionale kantorenmarkten
Het EIB onderzoek naar de verwachte ontwikkelingen in de kantorenvoorraad laat zien dat op langere termijn het aantal kantoorbanen en de ruimtevraag nog maar zeer bescheiden zullen toenemen. Er blijft ook in de toekomst behoefte aan uitbreiding van de kantorenvoorraad, maar aanzienlijk minder dan in het verleden. De nieuwbouwopgave zal in toenemende mate voortkomen uit een kwaliteitsvraag. Bestaande gebouwen verouderen en raken voor gebruik ongeschikt. Dit leidt tot een nieuwbouwbehoefte, aangezien er altijd een kwaliteitsvraag is naar moderne kantoren. Deze moderne kantoren sluiten beter aan bij de veranderende eisen rond bijvoorbeeld bereikbaarheid, functionaliteit en duurzaamheid. In een ‘business as usual’ scenario zal het huidige overaanbod ook op lange termijn de marktverhoudingen blijven bepalen en met name op de minder goede formele locaties blijven samengaan met prijsdruk en leegstand.

De vier regio rapportages kunt u onderstaand downloaden:

Regionale kantorenmarkt West-Brabant
Regionale kantorenmarkt Midden-Brabant
Regionale kantorenmarkt Noordoost-Brabant
Regionale kantorenmarkt Zuidoost-Brabant

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Succesfactoren opdrachtgeverschap

09.07.2014

In het kader van de Actieagenda Bouw heeft het EIB onderzoek gedaan naar succesfactoren in opdrachtgeverschap. Op basis van de analyse van 75 concrete woning- en utiliteitsbouwprojecten is in beeld gebracht hoe de keuze voor een bepaalde rolverdeling, samenwerking en aanbesteding doorwerkt in het bouwproces en het eindproduct. Dit rapport laat onder andere zien wat het effect is van een hogere ontwerpvrijheid voor de opdrachtnemer, meer invloed van betrokkenen tijdens de ontwerpfase, het sneller betrekken van partijen bij de opdracht en het selecteren van een aannemer met bepaalde kwaliteitscriteria. Het biedt daarmee handvatten voor opdrachtgevers die in elke processtap bewuste keuzes willen maken.

Van het rapport is een PDF beschikbaar.

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Eindgebruiker en opdrachtgever in de bouw: lessen uit het buitenland

21.03.2014

Het EIB heeft in opdracht van het ministerie van BZK onderzoek gedaan naar voorbeelden uit het buitenland om de prestaties van de bouw op het gebied van innovatie en de invloed van de eindgebruiker en opdrachtgever te verbeteren. Op basis van een gespreksronde in vijf Europese landen en een internationale conferentie met experts uit deze landen, heeft het EIB enkele relevante lessen getrokken voor Nederland.

Uit het onderzoek volgen op twee onderwerpen praktische lessen voor Nederland die op korte termijn geïmplementeerd kunnen worden. In de eerste plaats gaat het om het versterken van reputatiemechanismen en transparantie door de verbetering van de meting van prestaties in het verleden (past performance) van bouwbedrijven. In de tweede plaats betreft het het versterken van prikkels door verbetering van het garantiestelsel en een eventuele verlenging van het opschortingsrecht, om bij de kwaliteit van het product beter rekening te houden met langjarig gebruik (na de oplevering) en verbetering van de nazorg.

Van het rapport is een PDF beschikbaar.

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2014

30.01.2014

Ondanks de berichten over herstel op de woningmarkt, zal de woningbouwproductie dit jaar verder dalen. De nieuwbouwproductie van woningen is sinds het uitbreken van de crisis al met 35% gedaald en deze zal in 2014 opnieuw met 7% krimpen. Het aantal opgeleverde woningen daalt daarbij naar 45.000. Enig tegenwicht wordt binnen de woningbouw geboden door de renovatie- en onderhoudsmarkt die dit jaar licht kan groeien. Bij de utiliteitsbouw en de grond-, water- en wegenbouw is sprake van een stabilisatie van de productieniveaus. Daarmee wordt 2014 voor de totale bouwproductie vooral een overgangsjaar. Wel daalt de werkgelegenheid opnieuw fors. Het aantal voltijdse banen van werknemers is sinds het uitbreken van de crisis al met 70.000 gedaald en dit jaar daalt de werkgelegenheid hier opnieuw met 10.000 arbeidsjaren. Op middellange termijn is het beeld voor de bouw juist gunstig met dubbele groeicijfers bij de nieuwbouwproductie van woningen en gematigde, solide groei bij de overige onderdelen van de bouwproductie. Het herstel wordt veroorzaakt door marktkrachten, onder de aanname dat (nieuwe) ongunstige overheidsmaatregelen de komende jaren uitblijven.

Van het rapport zijn een gedrukte publicatie en een PDF beschikbaar.

Gedrukte publicatie: €15,00

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Regionale kantorenmarkten Metropoolregio Rotterdam en Den Haag

11.09.2013

In opdracht van de Stadsregio Rotterdam heeft het EIB het perspectief onderzocht van de kantorenmarkten in de stadsregio’s Rotterdam en Haaglanden. De stadsregio Rotterdam werkt samen met de gemeenten aan een betere afstemming van het kantorenbeleid. De inzet is om toekomstige vraag en aanbod op de kantorenmarkt in de regio op elkaar aan te laten sluiten.

Uit ons onderzoek komt naar voren dat de kantorenmarkt aan de vooravond staat van een grote opgave. De leegstand is hoog maar er blijft vraag naar kwaliteit en diversiteit. Op termijn zal de vraag naar kantoren afnemen en wordt de markt tegelijkertijd geconfronteerd met een verouderende kantorenvoorraad. De opgave zal zijn om gebruikers de diverse kantorenmarkt te blijven bieden waar vraag naar is, maar tegelijkertijd maatschappelijke problemen van een verouderende voorraad voor te blijven.

Van het rapport is een PDF beschikbaar.

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Bouwen voor het onderwijs

13.08.2013

Deze studie naar de toekomst van het bouwen voor het onderwijs biedt inzicht in de gevolgen van ontwikkelingen in demografie, beleid en trends op de middellange termijn. Het onderwijs is in relatie tot onderwijsvastgoed kwantitatief en kwalitatief geanalyseerd. Voor de jaren 2020 en 2030 zijn twee scenario’s voor de bouw voor het onderwijs opgesteld. Tot slot zijn op basis van deze toekomstanalyse kansen en bedreigingen voor het bouwen voor het onderwijs geïdentificeerd.

Van het rapport zijn een gedrukte publicatie en een PDF beschikbaar.

Gedrukte publicatie: €15,00

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2013

01.02.2013

De bouw verkeert nog steeds in zwaar weer. Nadat de sector in 2009 en 2010 al met meer dan 15% kromp, is in 2012 en 2013 sprake van een tweede fase van teruggang. De terugval treft de werkgelegenheid in de bouw sterker dan in de eerste fase.
Wat zijn de oorzaken van de zware terugval en hoe is de crisis op de Nederlandse bouwmarkt te plaatsen in internationaal perspectief? Hoe is in dit verband de situatie op de Nederlandse woningmarkt en wat zijn de gevolgen van de koopdrachtdaling en de overheidsmaatregelen voor de vooruitzichten voor de woningbouw op korte en middellange termijn? Wat is het beeld voor de investeringen in infrastructuur en de (publieke) utiliteitsbouw? Wat is hier de rol van marktkrachten en hoe grijpen bezuinigingen in op de vraag in deze sectoren? Hoewel het moment waarop het herstel op de woningmarkt zal inzetten met veel onzekerheid is omgeven, wijzen onderliggende krachten aan zowel de aanbod- als de vraagzijde in de richting van herstel op middellange termijn. Maar, wat betekent een later herstel van de woningmarkt?
Sinds het begin van de crisis is de werkgelegenheid in de bouw inmiddels met 50 duizend arbeidsjaren afgenomen. De werkloosheid is in 2012 verdubbeld, waarbij oudere werknemers relatief zwaar werden getroffen. De vooruitzichten voor 2013 en 2014 zijn somber. Wanneer en op welk niveau van werkgelegenheid wordt het dieptepunt bereikt? En wat betekent een herstel op middellange termijn voor de vraag naar werknemers en de positie van zelfstandigen?
Deze vragen staan centraal in de ‘Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2013’.

Van het rapport zijn een gedrukte publicatie en een PDF beschikbaar.

Gedrukte publicatie: €15,00

Loading Winkelwagen wordt bijgewerkt…
Deel op Twitter
Deel op LinkedIn